Yeruusaalem, 7 October, 2026 (TPS-IL) — Israa’iil waxa ay xusaysaa saddex sano ka dib markii argagixisada ay hoggaaminayeen Xamaas ay weerareen bulshooyinka ku teedsan Gaza, iyadoo la qabtay munaasabado xusuus ah oo ka dhacay dalka oo dhan maalintii Arbaca ahayd, halka qoysaska ay waayeen dadkoodii ay ku celisheen dalabkooda ku aaddan baaritaan madax-bannaan oo lagu sameeyo fashiladii ka horeeyay weerarka.
Maalinta xusuusta qaran waxa ay bilowday 6:29 subaxnimo, markii la riday duqeyntii ugu horreysay ee gantaalada. Madaxweyne Isxaaq Hersog iyo xaaskiisa, Michal, ayaa shideen dab damis xusuus ah Xarunta Madaxweynaha ee Yeruusaalem.
“Shidista dab damiska waxa ay muujinaysaa murugada iyo xanuunka qaran ee mideysan ee Dawladda Israa’iil iyo muwaadiniinteeda,” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay xafiiska Hersog.
Kineset-ka, qaraabada dadkii dhintay iyo kuwa la haysto waxa ay ku tukadeen “Yizkor,” ducada xusuusta Yuhuuda ee dadka dhintay. Koonfurta Israa’iil, dadkii ka badbaaday iyo qoysaskii ay waayeen dadkoodii waxa ay isugu yimaadeen goobtii hore ee xafladda muusiga ee Nova oo u dhow Kibbutz Re’im, halkaas oo lagu dilay 378 qof, 44na loo kaxaystay Gasa.
7-da Oktoobar, 2023, waxa ay ahayd maalintii ugu dhimashada badnayd taariikhda Israa’iil. Argagixisada ay hoggaaminayeen Xamaas waxa ay jareen xadka Gaza, iyaga oo dilay qiyaastii 1,200 qof, waxaana ay afduubeen 252 Israa’iiliyiin iyo ajaanib. Weerarku waxa uu sababay dagaalka Gasa iyo khilaafkii ka dhashay Iiraan, Lubnaan iyo Yaman.
Boqolaal munaasabado iyo kulamo ayaa laga qabtay dalka oo dhan si loo xuso dadkii dhintay. Golaha Oktoobar, oo metelaya dadkii ka badbaaday iyo qoysaskii ay waayeen dadkoodii, waxa uu ugu baaqay daqiiqad aamusnaan ah saacada markay tahay duhurnimada.
Dalabaadka Baaritaanka
Qoysas badan, xusuusta iyo mas’uuliyad-qaadashada waxa ay noqdeen kuwo aan kala maarmin.
“Ma aha oo kaliya inaan xusno kuwa aan lumisnay, laakiin aan fahanno sida ay Dawladda Israa’iil u ogolaatay in tani dhacdo,” ayaa lagu yiri qoraal ka soo baxay Golaha Oktoobar oo lagu xusayo sannad-guurada.
Goluhu waxa uu sheegay in qoysasku ay ku qaateen saddexdii sano ee la soo dhaafay ururinta marqaatiyaal, dukumentiyo iyo diiwaanno rasmi ah, iyo la kulanka saraakiil siyaasadeed iyo amni oo sare. Waxa ay ugu baaqeen guddi qaran oo madax-bannaan si loo baadho go’aanadii la qaatay ka hor weerarka iyo loo ogaado sida fashiladu u dhaceen.
“Waxaan dalbanaynaa guddi baaritaan oo dawladeed, madax-bannaan oo iskeed u shaqeysa kaas oo baari doona madaxda siyaasadeed, madaxda ammaanka, iyo dhammaan silsiladda go’aan-qaadashada ee horseeday musiibada,” ayay yiraahdeen qoysasku. “Ma aha aargudasho. Ma aha siyaasad. Waa runta, waa qoysaska, iyo si aan Oktoobar 7-da soo socotaa weligeed u dhicin.”
“Saddex sano ka dib xasuuqii, Dawladda Israa’iil waxa ay weli leedahay deyn ku aaddan qoysaska,” ayuu ku daray Golaha Oktoobar. “Deyntan waa runta.”
Habeenkii, dhaqdhaqaaqa Kumu (“Kor u Kac”) iyo qoysaska dadkii ku dhintay Oktoobar 7 waxa ay qaban doonaan xafladda xusuusta madax-bannaan ee ugu weyn oo ka dhici doonta Tel Abiib’s Yarkon Park. Munaasabadda, oo loo qorsheeyay 9:15 galabnimo, waxa ka qayb geli doona marqaatiyaal iyo bandhigyo, waxaana laga daawandoonaa goobo kala duwan oo dalka ah.
Munaasabadaha rasmiga ah ee dawladeed waxa la qabtay Isniintii iyadoo la raacayo taariikhda kalandarka Cibraaniga oo ay samaysay dawladdu, taas oo ka duwan munaasabadaha qaran ee la qabanayo maalinta sannad-guurada ee Gregorian-ka maalintii Arbaca ahayd.
Sannad-guurada waxa sidoo kale xusaya bulshooyinka Yuhuuda ee dibadda. Golaha Amniga Qaranka ee Israa’iil waxa uu ka digay in ururada argagixisada, oo ay ku jiraan Iiraan iyo kooxaha ay taageeraan, Xamaas iyo kooxaha jihaadiga ah ee caalamiga ah, ay u arkaan sannad-guurada inay tahay marxalad muhiim ah. Waxa ay sheegtay in la filayo in la kordhiyo mudaaharaadyada iyo rabshadaha dadweynaha ee adduunka oo dhan.
Goluhu waxa uu kula taliyay dadka Israa’iil inay horay u soo dhajin safarada ay qorsheynayaan baraha bulshada, iyo inay ka fogaadaan meelaha ay Israa’iil ku leedahay digniinta safarka ee heerka 4aad: Urdun, Qadar, Somaliland iyo Masar, oo ay ku jirto Jasiiradda Siinay.
Meelaha ay ku jiraan digniinta heerka 3aad, oo ay ku jiraan Koonfur Afrika, Thailand iyo Morocco, dadka Israa’iil waxaa loogu baaqay inay yareeyaan ku hadalka luuqada Cibraaniga ee meelaha dadku ku badan yihiin, inay ka fogaadaan mudaaharaadyada iyo inay ka fogaadaan isu imaatinka waaweyn.