War-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Difaaca • May 28, 2025
Intii lagu guda jiray Dagaalka Seefo Bir ah, Agaasinka Cilmi-baarista iyo Horumarinta Difaaca (DDR&D) ee Wasaaradda Difaaca Israa’iil (IMOD), Ciidanka Cirka Israa’iil (IAF), iyo Shirkadda Rafael Advanced Defense Systems ayaa hirgeliyay barnaamij horumarin degdeg ah si loo soo saaro nidaamyo qabasho oo wax cusub ah. Natiijada dadaalkan, ciidanka Qaybta Difaaca Cirka ee IAF ayaa isticmaalay nidaamyada laser-ka ee awoodda sare leh, iyaga oo si guul leh u qabtay tiro badan oo khataro ah oo ka yimid cadawga.
Nidaamyadan waxaa lagu salaysay horumarro farsamo oo ay shirkadda Rafael soo saartay muddo tobannaan sano ah, iyadoo si dhow loola shaqaynayay Waaxda Cilmi-baarista iyo Horumarinta ee DDR&D.
Nidaamyada laser-ka ee la isticmaalay ayaa ka mid ah alaabta ay shirkadda Rafael ka samayso nidaamyada hubka tamarta tooska ah, kuwaas oo lagu horumariyay iyadoo lala kaashanayo IMOD, waxaana ay dhammaystirayaan nidaamka Iron Beam ee awoodda badan, kaas oo hadda la samaynayo, waxaana la filayaa in la geeyo IDF dhamaadka sanadkan.
Intii lagu guda jiray dagaalka hadda socda, Ciidanka Cirka Israa’iil, oo ay ku jiraan ciidanka Qaybta Difaaca Cirka, ayaa bartay oo isticmaalay nidaamyada laser-ka, iyaga oo gaaray heerar qabasho oo aad u wanaagsan oo badbaadiyay nolosha dadka rayidka ah iyo ilaaliyay hantida qaranka.
Madaxa DDR&D, Jeneraal-Guddoomiye (Guddoomiye-xigeen) Dr. Daniel Gold: “Dawladda Israa’iil waa tan ugu horreysa adduunka ee muujisa awoodda qabashada laser-ka ee heer ballaaran. Mudo sanado ah, DDR&D ee Wasaaradda ayaa hormuud ka ahayd, iyadoo la kaashanayso warshadaha difaaca iyo shirkadaha yaryar, horumarinta tiknoolajiyada laser-ka ee awoodda sare leh. Aragtideena ku aaddan isticmaalka hubka laser-ka ayaa rumowday intii lagu guda jiray dagaalka iyadoo guulo farsamo iyo hawleed oo aad u waaweyn la gaaray. Qaybaha dagaalka ee IDF waxay muujiyeen geesinimo ay ku darayaan oo ay fulinayaan isticmaalkii ugu horreeyay ee nidaamyada, waxaana la isticmaali doonaa casharrada laga bartay iyadoo la sii wado isticmaalka nidaamyada laser-ka ee hawleed. Nidaamyada qabashada laser-ka waxay bixin doonaan lakab dheeraad ah oo ka mid ah difaaca hawada ee Israa’iil ee heerarka badan, kaas oo si taxadar leh loo horumariyay dadaalka aan dhammaadka lahayn ee warshadaha difaaca iyo dadka Israa’iil ee heerka sare. Waxaan sii wadi doonaa horumarinta tiknoolajiyadan oo waxaan siin doonaa nidaamyo iyo awoodo hormuud ka ah adduunka IDF, anagoo ka dhigaysa aragti amni oo hawada, badda, dhulka, iyo dhinac kasta.”
Madaxa Waaxda Cilmi-baarista iyo Horumarinta ee DDR&D, Jeneraal-Guddoomiye Yehuda Elmakayes: “Intii lagu guda jiray dagaalka, waxaan isticmaalnay dhowr nidaam oo laser-ka awoodda sare leh, taasoo keentay guulo waaweyn, iyadoo ugu dambeyntii la gaaray qabashadii ugu horreysay ee laser-ka awoodda sare leh ee dagaalka adduunka. Muddadan oo dhan, waxaan helnay khibrad ballaaran oo ku saabsan hagaajinta iyo isticmaalka tiknoolajiyada laser-ka ee goobta. Hadda waxaan ku dabaqaynaa aragtiyadan nidaamyada la horumarinayo, iyadoo la ballaarinayo noocyada nidaamyada laser-ka si loo ilaaliyo dadka rayidka ah ee Israa’iil iyo ciidanka IDF.”
Guddoomiyaha Rafael, Dr. Yuval Steinitz: “Israa’iil waa waddanka ugu horreeya adduunka ee ka dhigay tiknoolajiyada laser-ka ee awoodda sare leh nidaam hawleed oo dhammaystiran – waxaana uu fuliyay qabasho dagaal oo dhab ah. Waxaan aad ugu faraxsanahay guusha Rafael ee hormuudka u noqoshada horumarkan hawleed iyo farsamo. Iyadoo lagu salaynayo horumarkeeda gaarka ah ee optics-ka la qabsan karo, nidaamka Iron Beam ee Rafael ayaa shaki la’aan noqon doonaa mid wax iska beddeli doona oo saameyn aan hore loo arag ku yeelan doona goobta dagaalka casriga ah.”
Agaasimaha Guud ee Rafael, Yoav Tourgeman: “Rafael wuxuu hormuud ka yahay kacaanka hubka tamarta, iyadoo nidaamyada laser-ka ee hawleed ay yihiin kuwa ugu horumarsan ee noocooda ah adduunka. Hal-abuurka iyo geesinimada saynisyahanada ugu sarreeya ee Rafael iyo maalgashiga weyn ee shirkaddu ku samaysay cilmi-baarista iyo horumarinta ayaa keenay guul hawleed iyo farsamo oo aad u weyn. Nidaamyada difaaca iyo weerarka ee Rafael ayaa caddeeyay waxtarkooda goobta dagaalka, iyagoo ka qayb qaatay si macno leh amniga qaranka Israa’iil, gaar ahaan intii lagu guda jiray dagaalka hadda socda. Dhamaadka sanadkan, waxaan guddoonsiin doonaa nidaamkii ugu horreeyay ee Iron Beam oo ka yimid khadadka wax soo saarka ee Rafael ilaa IMOD. Nidaamkan ayaa si weyn u beddeli doona xisaabta difaaca isagoo u oggolaanaya qabasho degdeg ah, sax ah, oo jaban, oo aan la barbar dhigi karin nidaam kasta oo jira.”
Jeneraal-Guddoomiye G., Madaxa Qaybta Difaaca Cirka ee IAF: “Guulaha hawleed ee bilowga ah ee nidaamyadeena laser-ka ee ka dhanka ah khataro badan oo hawada ah iyo hubka inta lagu guda jiray khilaafkan waxay muujinayaan guul weyn oo u ah Israa’iil—iyagoo muujinaya awoodaha hal-abuurka ee warshadaha difaaceena iyo awoodda aadka u sarreysa ee shaqaalaha Ciidanka Cirka, gaar ahaan ciidanka Qaybta Difaaca Cirka ee isku daray oo isticmaalay nidaamyadan casriga ah intii lagu guda jiray dagaalka. Horumarkan wuxuu ka tarjumayaa dadaalka dad aan tiro lahayn—maskaxdooda dhalaalaya oo u heellan ilaalinta dalkeenna.”
Sawirka waxaa leh: Qaybta Saxaafadda ee Afhayeenka Ciidanka Difaaca Israa’iil (IDF)




