Yeruusaalem, 5 Oktoobar, 2025 (TPS-IL) — Wasaaradda Arrimaha Dibadda Israa’iil ayaa maalintii Axadda si buuxda u beenisay eedeymaha ah in Greta Thunberg iyo dad kale oo ka tirsan doonyaha u socday Gasa lagu dhibaateynayey xabsiga, iyagoo ku tilmaamay wararkaas “been cad” isla markaana ku adkeyey in “dhammaan xuquuqda sharciga ah ee dadka la haysto si buuxda loo dhowrayo.”
Wasaaradda ayaa sheegtay in Thunberg “aanay u soo gudbinin maamulka Israa’iil wax ka mid ah eedeymahan nacasnimada ah ee aan saldhigga lahayn—sababtoo ah weligood ma dhicin.” Waxay intaa ku dartay in iyada iyo dadka kale ee la haysto ay diideen inay aqbalaan dalabyada degdegga ah ee dalka looga saarayo, iyagoo doorbiday inay “ku dadaalaan inay sii dheereeyaan joogitaankooda xabsiga.”
Ciidamada Israa’iil ayaa qabtay doonyaha Global Sumud Flotilla maalintii Jimcaha, iyadoo in ka badan 40 doonyood ay isku dayeen inay jabiyaan xayiraadda badda ee Gasa. Waxaa la xiray qiyaastii 450 qof, oo ay ku jiraan Thunberg, afar xildhibaan oo Faransiis ah, iyo dad kale oo caalami ah. Israa’iil waxay sheegtay in doonyuhu aanay sidin wax gargaar ah isla markaana ay ku eedeysay ka qaybgalayaasha inay doonayeen iska horimaad halkii ay ka keeni lahaayeen gargaar bani’aadannimo. “Ujeedadooda dhabta ah waxay ahayd kacdoon ay ku adeegayaan Xamaas,” ayay tiri wasaaraddu.
Dukumentiyada laga helay Gasa oo ay dhawaan soo saartay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Israa’iil ayaa muujiyay ka qayb qaadasho toos ah oo Xamaas ku leedahay abaabulka iyo maalgelinta doonyo “si dhow isu xiran” oo doonayey inay jabiyaan xayiraadda Israa’iil ee Gasa.
Mas’uuliyiinta ayaa sheegay in Israa’iil ay ka shaqeyneyso sidii loo masaafurin lahaa dhammaan ka qaybgalayaasha, laakiin proseska waxaa dib u dhigay caqabado sharci iyo “diidmo” ka timid dowladaha shisheeye “oo diiday inay aqbalaan duulimaadyada soo celinaya dadkan kacdoonka wada.” Ilaa hadda, 137 ruux oo ogolaaday masaafurin ikhtiyaari ah ayaa loo diray Turkiga. Abaabulayaasha doonyaha ayaa sheegay in 328 ruux oo la haysto ay wali ku jiraan xabsiga.
Kooxaha taageeraya doonyaha ayaa sheegay in Thunberg lagu hayey qol ay ku dul-yaacayaan caarada oo laga xayiray cunto iyo biyo ku filan. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa beenisay sheegashooyinkaas iyagoo ku tilmaamay inay yihiin been abuur, isla markaana ku celcelisay in dadka la haysto lagu dabiibayo si waafaqsan sharciga Israa’iil iyo kan caalamiga ah.
Muranku wuxuu sii xoogeystay markii Wasiirka Amniga Qaranka Itamar Ben-Gvir uu yiri “wuxuu ku faanayaa” in dadka la haysto ee doonyaha “lagu dabiibayo sida argagixisada,” hadal kaasoo ka dhashay cambaareyn ballaaran oo dibadda ah.
Dhanka kale, afar ka mid ah dadka Faransiiska ah ee la haysto ayaa bilaabay inay ku dhigaan gaajo si ay uga soo horjeestaan sida loo haysto, waxaana congressman Mareykan ah uu wareejinayaa warqad lagu dalbanayo in la sii daayo ruux Yuhuudi ah oo Mareykan ah oo la haysto.
Israa’iil iyo Masar ayaa ilaalinayey xayiraadaha Gasa si looga hortago in hub la soo dhoofiyo tan iyo markii Xamaas ay la wareegtay maamulka gobolka sannadkii 2007. Tan iyo markaas, dadka Falastiiniyiinta ah ayaa mararka qaar soo saaray doonyo si ay uga hor yimaadaan xayiraadda. Sannadkii 2011, baaritaan madax-bannaan oo QM ka sameysay dhacdadii Mavi Marmara ee 2010 ayaa dhaleeceeyay ciidamada Israa’iil inay adeegsadeen xoog xad-dhaaf ah, laakiin waxay xaqiijisay sharcinimada xayiraadda.
Waxaa la dilay qiyaastii 1,200 qof, waxaana Xamaas ay afduubtay 252 Israa’iiliyiin ah iyo ajaanib ah intii lagu guda jiray weeraradii ay ku qaadeen bulshooyinka Israa’iil ee u dhow xadka Gasa 7-dii Oktoobar. Laga soo bilaabo 48-da qof ee wali la haysto, waxaa la rumeysan yahay in qiyaastii 20 ay nool yihiin.
