Ciidanka Dhulka oo ku dhawaaqay samaynta cutub cusub oo lagu magacaabo 38
Ciidanka Dhulka ee Israa'iil ayaa maanta ku dhawaaqay in la dhisay cutub cusub oo lagu magacaabo 38, kaas oo ka dhashay waayo-aragnimadii dagaalkii Oktoobar 7-dii iyo labadii sano ee la soo dhaafay. Cutubkan cusub ayaa la filayaa inuu noqdo mid wax ka beddela qaab-dhismeedka ciidanka si loogu diyaar garoobo caqabadaha mustaqbalka.
Ujeedada ka dambeysa dib-u-habaynta ayaa ah in la mideeyo dhammaan tababarada ugu waaweyn ee Ciidanka Dhulka, iyadoo la hoos-geynayo hal taliye, si loo dhiso cutub u adeega "guri" tababarada dagaal iyo sidoo kale kayd u ah ciidamo falcelin kara marka loo baahdo.
Cutubkan cusub wuxuu ka koobnaan doonaa qaybaha ugu muhiimsan ee Ciidanka Dhulka, oo ay ku jiraan dugsiga tababarka saraakiisha iyo ciidanka, iyo sidoo kale cutubyada tababarka xirfadeed iyo kuwa difaaca xudduudaha.
Tani waxay ka dhigan tahay in dhammaan cutubyada tababarka la isugu keeno hal hay'ad oo keliya, si loo hagaajiyo diyaar-garowga iyo awoodda lagu soo bandhigo dagaal marka loo baahdo. Sidoo kale, maadaama cutubyada oo dhan ay leeyihiin khibrad dagaal, mideyntooda ayaa la filayaa inay kordhiso awooddooda hawl-galka.
Si ficil ah, cutubkan wuxuu mas'uul ka noqon doonaa dhammaan nidaamka tababarka, laga bilaabo heerka ugu hooseeya ee tababarka ciidanka iyo saraakiisha, ilaa hawl-galka dagaalka, iyadoo la maalgelinayo kheyraadka horumarinta awoodaha. Isla mar ahaantaana, taliyaha cutubka iyo cutubyada hoos yimaada waxay sii wadi doonaan tababarada si ay u ilaaliyaan diyaar-garowga iyo horumarinta awoodaha dagaal.
Inkastoo cutubkan uu ka kooban yahay dhowr cutub oo ku kala yaal saldhigyo Kala Duwan, taliyaha cutubka wuxuu fadhigiisu noqon doonaa Xarunta Ciidanka Emanuel (Julis), waxaana ka shaqeyn doona saraakiil ka socda cutubka hawl-galka ee Ciidanka Dhulka. Waxaa hoggaamin doonaa Jeneraal Guuto Sharon Altit, taliyaha tababarka aasaasiga ah iyo cutubka hawl-galka ee Ciidanka Dhulka.
Nidaamka dhismaha cutubkan wuxuu u socdaa si ficil ah: bishii Luulyo, waxaa bilaabatay qorsheynta qaybaha ciidanka iyo u gudbidda fulinta, waxaana maalmihii la soo dhaafay la qabtay tababar horudhac ah oo loogu talagalay shaqaalaha cutubka iyo taliyayaasha cutubyada, iyadoo isku mar la qabtay xaflad lagu dhisayay cutubka. Waxaa sidoo kale la qaban doonaa tababar hawl-galka ah oo ugu horreeya dabayaaqada sanadkan, si loo gaaro yoolka la qeexay: diyaar-garowga dagaal firfircoon dhamaadka sanadka soo socda.
Sababta ka dambeysa go'aankan taariikhiga ah ayaa ah in dagaalka hadda socda uu muujiyay sida cutubyada dagaalku ay hoggaaminayaan dagaalka oo ay si toos ah u saameeyaan natiijada goobta. Iyadoo taas laga duulayo, iyo iyadoo la kordhinayo baaxadda hawl-galka iyo baahida loo qabo isuduwidda dadaallada goobaha kala duwan, Ciidanka Dhulka ayaa go'aansaday inay ku daraan "ciidan xoojin" oo muhiim ah.
Quruxda cutubkan cusub ma aha oo kaliya qaab-dhismeedkiisa, laakiin sidoo kale astaamaha uu wato. Buuraha ku jira astaanta waxay astaan u yihiin goobta juquraafi ee cutubyada kala duwan ee hoos yimaada, oo ku kala yaal Naqab iyo Caraaba. Buugga ku yaal bartamaha wuxuu tilmaamayaa ujeedada cutubka, oo ah mid mas'uul ka ah tababarka iyo matalaadda aasaaska xirfadeed ee ciidanka.
Sidoo kale, seefta iyo laanta saytuunka ayaa astaan u ah laba mabda' oo kala duwan. Seefdu waxay astaan u tahay diyaar-garowga, adkeysiga, iyo ujeedka hawl-galka, halka laanta ay astaan u tahay xaqnimada sababta, difaaca, amniga, iyo waajibaadka anshaxa ee ciidanka.
Ugu dambeyn, fallaadhaha ka soo baxaya meelo kala duwan waxay astaan u yihiin fidinta saldhigyada tababarka ee Naqab iyo Caraaba, iyo in kasta oo ay jiraan masaafad, ay ugu dambeyn ku wada kulmaan hal ujeeddo, taas oo muujineysa dagaal, ujeedka hawl-galka, iyo yoolka.
Lambarka cutubkan, 38, ayaa si taxadar leh loo doortay, wuxuuna ka yimid cutubkii hore ee dagaalamay intii lagu jiray dagaalkii Siinay iyo hawlgalkii caanka ahaa ee "Um Ketef" intii lagu jiray dagaalkii Lixda Maalmood.
Marka la eego sawirka weyn, waxaa la fahmi karaa in dhismaha cutubkan uu yahay qayb ka mid ah isbeddellada waaweyn ee ka socda Ciidanka Israa'iil guud ahaan iyo Ciidanka Dhulka gaar ahaan. Sida qayb ka mid ah tallaabadan, waxaa sidoo kale la qaatay go'aan qaab-dhismeed: in la xiro Taliyaha Cutubka, oo lagu beddelo Cutubka 38 – kaas oo dib ugu soo laabanaya iyadoo ujeedkiisu yahay in la dhiso hay'ad nooceeda ah oo aan hore loo arag, taas oo mideyn doonta tababarka, isla markaana awood u yeelan doonta inay ka hawlgasho xaaladaha degdegga ah oo ay u shaqeyso sidii ciidan ka hawlgala goobo badan, iyadoo la fiirinayo dagaalka soo socda.
Mawduucyada La Xiriira
