Ra’iisul Wasaare Binyamiin Netanyaahu iyo Wasiirka Tamarta iyo Kaabayaasha Dhaqaalaha Eli Cohen, caawa (Arbaco, 17 December 2025) [laga soo turjumay Cibraaniga]:
Ra’iisul Wasaare Netanyaahu
“Shacabka Israa’iil ee qaayaha leh, maanta waxaan ansixiyey heshiiskii ugu weynaa ee gaaska ee taariikhda Israa’iil. Qiyaasta heshiiska waa 112 bilyan oo shekel. Laga soo bilaabo tan, 58 bilyan oo shekel ayaa aadi doona khasnadda dawladda.
Waxaan rabaa inaan idiin muujiyo waxa aan ka hadlayno. Eeg jaantuskan. Wuxuu ku qoran yahay bilyan oo shekel. Markii hore, afartii sano ee ugu horreysay, waxaan heli doonnaa qiyaastii nus bilyan oo shekel khasnadda dawladda. Inta lagu jiro waqtigan, shirkaduhu waxay maalgelin doonaan lacago aad u badan si ay u horumariyaan kaabayaasha: waxay ballaarinayaan tuubooyinka gaaska waxayna samaynayaan waxyaabo kale oo badan. Ka dib, waxay bilaabataa inay kor u kacdo, waxaana dhowr sano gudahood gaareysaa 6 bilyan oo shekel sannadkiiba khasnadda dawladda. Lacagtan ayaa xoojin doonta waxbarashada, caafimaadka, kaabayaasha, amniga, iyo mustaqbalka jiilalka soo socda.
Heshiiskan oo lala galay shirkadda Maraykanka ah ee Chevron waxa ku jira la-hawlgalayaal Israa’iili ah, waxaanay gaas u sahayn doonaan Masar. Waxaan ansixiyey heshiiska ka dib markii aan hubiyey danaha amnigeena iyo danaha kale ee muhiimka ah, kuwaas oo aan halkan si buuxda u faahfaahin doonin. Heshiiskan waxa uu si weyn u xoojinayaa Israa’iil oo ah dal awood ku leh tamarta gobolka iyo wuxuu gacan ka geystaa xasilloonida gobolkayaga. Waxay dhiirigelinaysaa shirkado kale inay maalgelin ku sameeyaan sahaminta gaaska biyaha dhaqaale ee Israa’iil. Gaas badan ayaa la heli doonaa, laakiin ugu horrayn, heshiiskan wuxuu ku qasbayaa shirkadaha inay gaas ku iibiyaan qiimo wanaagsan idinka, shacabka Israa’iil.
Waxaan rabaa inaan idiin xasuusiyo, waxaa jiray qaar ka mid ah dadka nala joogay oo si weyn uga soo horjeeday in gaaska laga saaro biyaha; waxaa jiray warar telefishan, maqaallo jaraa’id, iyo mudaaharaadyo aan dhammaad lahayn. Waxay yidhaahdeen waxaan baabi’in doonaa dhaqaalaha Israa’iil. Maanta, waa cadahay in soo saarista gaaska ka soo baxay qoto-dheeraanta badda ay u keentay barako weyn Dawladda Israa’iil. Tani, iyadoo ay jirto, waa mid ka mid ah sababaha dhaqaalaheena loo darajeyey kaalinta saddexaad ee ka mid ah dhaqaalaha ugu wanaagsan adduunka.
Maanta waa cadahay qof walba in dadaalka aniga iyo wasiirkii hore ee maaliyadda Yuval Steinitz, iyo ku-taag-darradayadii ahayd in gaaska la soo saaro, ay ka soo baxeen filashooyinka oo dhan. Waxaan idiin balanqaadayaa, inay la mid noqon doonto heshiiskan.
Waxaan rabaa inaan idiin mahadnaqo, Wasiirka Tamarta Eli Cohen; waxaad ku adkaysatey oo aad ku dagaashay dadaallo aad u daal badan oo adag oo magacayaga ah. Waxaan sidoo kale rabaa inaan u mahadnaqo kooxdaada iyo qof kasta oo kaalin ka qaatay guusha heshiiskan.
Caawa waa habeenkii afraad ee Xanuukah, maalintanina, waxaan u keenay dadka Israa’iil weel kale oo saliid ah. Laakiin markan, ololku ma gubna doono siddeed maalmood oo keliya, laakiin tobaneeyo sano oo soo socda. Ciidda Xanuukah ee Nuurka ah ee shacabka Israa’iil, waa idiin hambalyo.
Wasiirka Tamarta iyo Kaabayaasha Dhaqaalaha Cohen:
“Ansixinta heshiiskan gaaska waa daqiiqad taariikhi ah oo ku saabsan Dawladda Israa’iil, labadaba dhinaca amniga-dibloomaasiyadda iyo dhinaca dhaqaalaha.
Kani waa heshiiskii ugu weynaa ee dhoofinta ee taariikhda dalka, oo dhan 112 bilyan oo shekel.
Heshiisku wuxuu dhigayaa darajadeena ah dal awood ku leh tamarta gobolka iyo hoggaamiye ay ku tiirsan yihiin deriskeeda.
Ansixinta heshiiska waxay timid ka dib dhowr bilood oo wadahadallo xooggan, waxaana kaliya la ansixiyey ka dib markii aan hubinay danaha amniga iyo dhaqaalaha Israa’iil.
Dakhliga dawladda ee canshuurta iyo kireynta heshiiska awgiis wuxuu noqon doonaa qiyaastii 58 bilyan oo shekel, qiyaasta maalgashiga tooska ah ee kaabayaasha dhaqaalaha waxay dhaafi doontaa 16 bilyan oo shekel. Tani waxay abuuri doontaa shaqooyin iyo xoojin doonta dhaqaalaha.
Kani waa ansixinta dhoofinta ugu horreysa ee dammaanad qaadaysa mudnaanta suuqa gudaha, waxaana la isku raacay habraacyo hagaajin doona qiimaha gaaska ee suuqa Israa’iil.
Gaaska dabiiciga ah waa hanti istaraatiiji ah oo dawladda. Ra’iisul Wasaare, waxaad si adag u hoggaamisay Qaab-dhismeedka Gaaska toban sano ka hor, maantana waxaan ku raaxaysanaynaa miro-dhalkiisa. Waxaan sii wadi doonaa inaan la shaqeyno sidii aan u soo jiidan lahayn shirkado kale oo maxalli ah iyo kuwa caalamiga ah si ay u maalgashadaan Israa’iil, si loo kordhiyo kaydka suuqa gudaha iyo dhoofinta.
Waxaan rabaa inaan u mahadnaqo Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Tamarta, Yossi Dayan; Agaasimaha Maamulka Kheyraadka Dabiiciga ah, Chen Bar-Yosef; Madaxa Maamulka Gaaska, Moshe Garazi; iyo la-hawlgalayaashayada Wasaaradda Maaliyadda ee nala shaqeeyey.