Yeruusaalem, 20 May, 2026 (TPS-IL) — Dawladda Israa’iil ayaa Talaadadii ansixisay qorshe lagu horumarinayo laguna ilaalinayo goobaha taariikhiga ah ee ku yaalla Yudhiya iyo Samaariya, Dooxada Urdun, iyo duurka Yuhuudda, kaas oo lagu bixinayo 250 milyan oo shekel cusub (85.5 milyan oo doolar).
“Dhagax kasta iyo goob taariikhi ah waxay xanbaarsan yihiin kumanaan sano oo taariikh Yuhuud ah. Waxaan maalgelinaynaa ilaalinta mustaqbalkeenna si aan uga dhigno mid sugan, waxaanan dhaxalsiinaynaa dhaxalkeenna jiilalka soo socda,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Binyamiin Netanyaahu.
Hindisaha ayaa maalgelin doona ilaalinta, horumarinta, iyo fududaynta helitaanka goobaha qadiimiga ah iyo kuwa taariikhiga ah, waxaana la aasaasi doonaa xarumo goboleed oo taariikhi ah, la ballaarin doonaa kaabayaasha dalxiiska, waxaana la xoojin doonaa ilaalinta ka dhanka ah dhaca iyo burburinta qadiimiyada aagga. Xarumaha waxaa loogu talagalay inay u adeegaan sidii xarumo cilmi baaris, waxbarasho, iyo dalxiis, iyadoo ay weheliyaan casriyeynta sanadaha badan ee kaabayaasha dalxiisayaasha oo loogu talagalay in lagu soo jiito dalxiisayaasha Israa’iil iyo kuwa caalamiga ah.
“Gobolka Yudhiya iyo Samaariya waa wadnaha dhulka awoowayaashayo iyo halka ay ku qoran tahay taariikhda Yuhuudda. Waxaan sii wadi doonaa horumarinta dalxiiska iyo fududaynta helitaanka goobaha malaayiin dalxiisayaal ah,” ayuu yiri Wasiirka Dalxiiska Xayim Kaats.
Qorshuhu wuxuu xoogga saarayaa dhowr goobood oo muhiim ah oo taariikhi ah. Kuwaas waxaa ka mid ah Tel Shiloh, oo si dhaqameed loo aqoonsaday inay tahay goobtii hore ee Shiloh ee kitaabiga ah iyo xarun hore oo caabudidda Israa’iil; Godka Aabbayaasha ee Xebroon, oo loo arko inay tahay halka lagu aasay aabbayaasha iyo hooyooyinka kitaabiga ah; iyo Herodium, oo ahayd qalcaddii uu dhisay Boqor Herodos oo u dhow Beytlaxam. Gudaha Samaariya, Sebastia waxay leedahay hadhaagyo ballaaran oo ka soo jeeda xilliyadii Israa‘iil, Roomaanka, iyo Byzantine, halka duurka Yuhuudda uu ku jiro Qumran, oo la xiriiriyo Qoraallada Badda Dhimashada. Liiska waxaa kaloo ku jira Buurta Gerizim oo u dhow Shekem (Naablus), oo ah goob leh muhiimad weyn oo diimeed bulshada Samariyaanka ah oo leh hadhaagyo cilmi baaris oo waaweyn.
Wasiirka Dhaxalka Amixay Eliyahu ayaa yiri: “Tani waa go’aan Siyonist ah iyo mid taariikhi ah. Ka dib sanado ay goobaha la dayacay ama la dhacay, Israa’iil waxay samaynaysaa saxitaan taariikhi ah. Waxaan maalgelinaynaa ilaalinta taariikhdeena iyo ku xirnaanta jiilalka soo socda dhaxalka Yuhuudda ee dhulka.