Yeruusaalem, 12 Maarso, 2026 (TPS-IL) — Alaarmo ayaa ka yeedhay waqooyiga iyo bartamaha Israa’iil habeenkii xalay, iyadoo Iiraan iyo Xisbulah ay isku duubni ku soo rideen gantaalo iyo diyaarado aan duuliye lahayn, taasoo sababtay in malaayiin Israa’iiliyiin ah ay u cararaan goobaha lagu magan galo.
Sida ay sheegtay Ciidamada Difaaca Israa‘iil (IDF), Xisbulah waxa ay ridday ku dhawaad 200 oo gantaal oo ka yimid goobo kala duwan oo ku yaal Lubnaan muddo saacado ah, halka Ciidanka Kacaanka Islaamka ee Iiraan (IRGC) ay isla markiiba soo riday gantaalada ballistic-ga ah oo bartilmaameed ka dhigtay waqooyiga iyo bartamaha Israa’iil.
“Tani waxay ahayd hawlgal wadajir ah oo isku xiran,” ayuu yiri IRGC, isagoo xaqiijiyay iskaashiga Xisbulah.
Dadka degan Galiili, Xayfaa, iyo bulshooyinka ilaa 50 kiiloomitir u jira xudduudda Lubnaan ayaa lagu qasbay inay magan galaan, halka alaarmo ay ka dhaceen xitaa Tel Abiib iyo magaalooyinka ku hareeraysan. Inkastoo xooggan, dhaawacyadu waxay ahaayeen kuwo kooban. Laba qof – haweeney 35 jir ah iyo nin 50-aadkiisa ah – ayaa si fudud dhaawac uga soo gaaray burbur soo dhacay, halka afar kale loo dawaynayay welwel. Gantaal ayaa sidoo kale ku dhacay guri ku yaal Moshav Haniel oo ku yaal bartamaha Israa’iil, taasoo sababtay burbur hantiyeed laakiin aanay jirin wax dhaawac ah.
Weerarrada waxaa ka mid ahaa gantaalo sax ah oo qaadi kara madaxyo miisaankoodu yahay boqolaal kiilo, qaar ka mid ah ayaa loo bartilmaameedsaday kaabayaasha muhiimka ah ee Israa’iil. Xisbulah waxa ay ku dooday in gantaalada la soo riday ay bartilmaameedsadeen saldhigga Glilot, oo ah halka ay ku taal cutubka 8200 ee Sirdoonka Milatariga Israa’iil, oo ku yaal xaafadaha Tel Abiib.
Saraakiisha Israa’iil waxa ay hoosta ka xarriiqeen in kororka uu muujiyay xoogga hawlgalka ee Xisbulah. “Inkastoo qiyaasaha hore ay sheegayeen in 70% awooddooda la buriyay, Xisbulah waxa ay sii waddaa inay awooddo weerarro isku xiran oo ka yimaada jihooyin badan,” ayuu yiri ilo amni oo Israa’iili ah.
IDF waxa ay ka jawaabtay iyadoo fulisay duqaymo xooggan oo ka dhacay koonfurta Beyrut iyo koonfurta Lubnaan. “Waxaan bartilmaameedsannay goobaha lagu ridayo gantaalada, xarumaha taliska, iyo dagaalyahannada diyaarinayay weerarro kale,” ayaa lagu yiri bayaanka ciidanka. Duqaymaha ayaa diiradda lagu saaray xaafadaha koonfureed ee Beyrut, oo ay ku jirto Dayiheh, oo ah halka ay ku yaallaan cutubyada sirdoonka iyo kuwa eliteska ee Radwan ee Xisbulah. Maamuladu waxa ay ka digeen in kaabayaasha rayidka sidoo kale la bartilmaameedsan karo haddii Lubnaan ay ku guul-darraysato inay xakameyso kooxda ay Iiraan taageerto.
Subaxnimadii Khamiista, IDF waxa ay sheegtay in duqaymo dheeraad ah ay buriyeen weerarro kale oo la qorsheeyay iyo hawlgallada taliska Xisbulah. Saraakiisha Israa’iil waxa ay hoosta ka xarriiqeen in inkastoo weerarkii hadda la celiyay, bulshooyinka waqooyi ay tahay inay ahaadaan kuwo si joogto ah u feejigan.
Dhacdooyinkii habeenkii waxa ay muujiyeen jahwareer ku yimid nidaamka digniinta hore ee Israa’iil. Ilo amni waxa ay qireen in “qalad ku yimid gudbinta macluumaadka dadweynaha uu u ogolaaday in mala-awaal la sameeyo,” iyadoo saraakiil kala duwan ay bixiyeen talooyin iska hor imanaya, taasoo ka dhigtay dadka deegaanka kuwo aan hubin goorta iyo meesha ay magan galaan.
Saraakiisha Israa’iil ayaa la sheegay inay ka fiirsanayaan inay ballaariyaan aagga ammaanka ee ku teedsan xudduudda Lubnaan.
Ka dib weerarkii Xamaas ee 7-dii Oktoobar, 2023, Xisbulah waxa ay bilowday inay maalin walba gantaalo ku soo ridayso bulshooyinka waqooyiga Israa’iil, taasoo keentay in kumanaan qof oo deegaanka ah ay barakacaan. Tan iyo Noofembar 2024, Israa’iil waxa ay fulisay duqaymo badan oo ka dhan ah hawlaha Xisbulah oo ku xad-gudbaya heshiiskii xabad-joojinta. Heshiiskii xabad-joojinta waxa uu burburay 2-dii Maarso markii Xisbulah ay gantaalo ku soo riday waqooyiga Israa‘iil ka dib markii la dilay hoggaamiyihii sare ee Iiraan Ayatollah Cali Khamenei.
IDF waxa ay sheegtay inay dishay ku dhawaad 380 oo ka tirsan Xisbulah iyo inay bartilmaameedsatay ku dhawaad 950 ilaa 1,000 oo goobood sanadkii 2025. Kuwaas waxaa ka mid ahaa goobaha lagu ridayo gantaalada, bakhaarada hubka, dhismayaasha milatariga, iyo godadka hoose. IDF waxa ay sidoo kale ku eedaysay Xisbulah inay ku xad-gudubtay heshiiskii xabad-joojinta ku dhawaad 1,920 jeer sanadkaas.
Heshiiska xabad-joojinta waxa uu farayaa Xisbulah inay ciidankeeda ka saarto koonfurta Lubnaan waxana uu mamnuucayaa inay ka hawlgasho koonfurta webiga Litani.